لنزها به دو دسته عمده تقسیم می شوند. لنزهای زوم و لنزهای فیکس(prime). لنزهای زوم دارای عدسی های متفاوت و فاصله کانونی متغیر هستندو در لنزهای فیکس تعداد عدسی ها کمتر و فاصله کانونی کوتاه و ثابت است و به همین دلیل عکس ها با کیفت بهتری ثبت می شوند. رنج لنزهای فیکس از 15 م م شروع میشه و در کانن تا 1200 م م  ادامه دارد. لنزهای فیکس برای عکاسی پرتره بسیار مناسب هستند.

1. لنز نرمال یا استاندارد

لنزی است که فاصله کانونیش تقریباً با قطر کادر تصویری که عکسبرداری می کند برابر است.

فاصله کانونی لنز نرمال دوربین های با قطع مختلف نیز متفاوت است. زاویه دید چشم انسان ۱۳۰ درجه است که ازاین بین ۴۵ درجه افقی و ۲۶ درجه عمودی را تشخیص می هد زاویه دید لنزهای نرمال نیز ۴۶ درجه است تأثیرات بصری لنز نرمال شباهت زیادی به خواص چشم انسان دارد. چون در یک لنز نرمال تعداد عدسی کرسی به کار رفته نور کمتری را جذب می کنند.

فاصله کانونی لنز استاندارد ثابت بوده و  با اعداد ۵۰، ۸۵ و یا ۱۰۰ به ثبت رسیده است و تصویری که لنز نرمال ثبت می کند تقریبا همان چیزی است که چشم انسان می بیند.

2. لنز واید

فاصله کانونی این نوع لنز نرمال است با کاهش فاصله کانونی بر وسعت زاویه دید لنز افزوده می شود و با افزایش زاویه دید درشت نمایی اجزای صحنه کوچکتر می شود فاصله کانونی لنزهای واید بین ۱۰ تا ۴۲ میلیمتر می باشد. از اینرو دوربین هایی که لنزهایی با زاویه عریض دارند در ثبت تصاویر از مناظر و عکس های دسته جمعی بسیار مناسب هستند.

3. لنز تله فوتو

لنزهایی که فاصله کانونی آنها بیشتر از لنزهای نرمال است با افزایش فاصله کانونی جثه لنز بزرگتر شده از زاویه دید کاسته می شود . این نوع لنز، نسبت به لنز نرمال فضای محدودتری از صحنه را عکسبرداری می کند در نتیجه درشت نماییی تصویر افزایش می یابد. که دراین زمینه برای دوربین های ۱۳۵ می توان به لنزهای ۷۰،۱۰۰،۱۳۵،۲۰۰ و غیره اشاره کرد . رایج ترین کاربرد لنزهای تله برای عکسبرداری از فواصل دور است.

پلانهای تصویر را در هم می فشارند و ازدحام و تراکم را در تصویر به وجود می آورند.

این لنزها  برای گرفتن عکس از سوژه هایی که در فواصل دور هستند مانند عکاسی از حیات وحش، پرتره (چهره و رخ) ، ورزشی و مستندسازی گزینه مناسبی به شمار می آیند.

4. لنز زوم

فاصله کانونی لنزهای زوم از ۲۴ تا ۳۰۰ میلی متر متغیر می باشند و این تغییر اندازه موجب متنوع شدن زوایای دید لنز از نوع زاویه عریض تا تله فوتو و کاربردی شدن آن ها در عکاسی شده است. مثلاً لنز زوم ۱۰۵ – ۳۵ می تواند نقش لنز واید ۳۵ م.م. نرمال ۵۰ م.م. و تله ۱۰۵ م.م. و حد فاصل این فاصله های کانونی را به عهده گیرد. بیشتر در عکاسی مستند و خبری کاربرد دارد. لنزهای زوم به شکل تک حلقه ای و دو حلقه ای ساخته می شوند. تغییر زوایه دید، پرسپکتیو و دیگر جنبه ها در لنزهای زوم مشابه لنزها دیگر است.

5. لنزهای ماکرو

لنزهایی که برای عکسبرداری نمای درشت و از فاصله نزدیک به کار برده می شوند «ماکرو» و این شیوه عکاسی را ماکروگرافی می نامند. با این لنزها امکان عکسبرداری از اشیای ریز و کپی برداری از روی نسخه های مختلف فراهم می شود.

لنزهای ماکرو بیشتر برای دوربین های قطع کوچ و بزرگ ساخته می شود و معمولاً با لوله های افزاینده فاصله کانونی همراه هستند. چون هنگام کار با لنزهای ماکرو فاصله شی دو دوربین بسیار کم است، عمق میدان وضوح تصویر به شدت کاهش می یابد پس باید از دیافراگمهای بسته سود جست اما این کار مقدار نور کاهش می یابد و باید از سرعت کم شاتر بهره گرفت.

اغلب لنزهای زوم، مجهز به ماکرو هستند فاصله کانونی لنزهای ماکرو عموماً ۵۰ و ۱۰۰ م.م. است.

در برخي كاربردهاي لنزها، فاصله كانوني اهميت چنداني ندارد، بلكه ميزان نزديكي فاصله لنز تا موضوع اهميت دارد. اگر به طور مثال بخواهيد از يك حشره مثل: شب‌پره طوري عكس بگيريد كه تصوير، تمام كادر را پركند، براي دستيابي به جزئي ترین بخش موضوع، بايد توانست از كمترين فاصله ممكن به موضوع نزدیک شد، فوکوس و سپس عكاسي كرد   .

6. لنز چشم ماهی

لنز چشم ماهی به انگلیسی :(Fisheye lens) لنزهایی هستند که حداکثر زاویهٔ دید را به بیننده می‌دهند. معمولا فاصله کانونی آنها بین ۶ تا ۱۶ میلیمتر است.

دلیل نام گذاری این لنزها، شباهت آنها به چشم ماهی و محدب بودن عدسی بیرونی لنز می‌باشد هرچه محدب بودن این عدسی بیشتر باشد زاویهٔ دید، بازتر و انحنای خطوط بیشتر خواهد بود.

عکس حاصل از این لنزها به شکل دایره‌وار می‌باشد که از این لنز برای ایجاد جلوه‌های ویژه تصویری استفاده می‌گردد. نمونه چشمی درب منازل مثلا لنز ۶۰ م م در فاصله ۷ سانتیمتری از دهانه بیشترین بزرگنمایی و لنز ۱۰۰ م م در ۱۲ …و لنز ۱۸۰ در ۲۲ سانتی چنین بزرگنمایی ایجاد میکند.

طبیعی است که با یک لنز ۶۰ م م نمیشه بزرگنمایی ۱ به ۱ از یک پروانه داشت…چون پروانه…… اما با لنز ۱۸۰ این کار امکانپذیر است…